AYM: Yersiz kesilen vergi faizsiz iade edilince mülkiyet hakkı ihlal edildi
Anayasa Mahkemesi, ikale sözleşmesiyle ödenen iş sonu tazminatından kesilen gelir vergisi iade edilirken, paranın idarede kaldığı süre için faiz ödenmemesini başvurucunun mülkiyet hakkına orantısız müdahale saydı.
Mahkeme ne dedi?
- Mahkeme, yersiz kesilen verginin yalnızca anaparasının iade edilmesini yeterli bulmadı; paranın idarede kaldığı sürede uğranılan değer kaybı da gözetilmeliydi.
- İstinaf mahkemesinin faiz talebini reddederken değer kaybını hiç değerlendirmemesi, mülkiyet hakkını güvence altına alma yükümlülüğüyle bağdaşmadı.
- Oybirliğiyle verilen ihlal kararı üzerine dosya, yeniden yargılama için İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesine gönderilecek.
Kimleri etkiliyor: Benzer durumdaki, ikale sözleşmesiyle aldığı tazminattan kesilen gelir vergisini yargı kararıyla geri alan, ancak faiz talebi reddedilen mükellefler, Somut olayda başvurucu
Yayım ve etkisi: Karar 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Karar tarihi 18 Mayıs 2026'dır. Yeniden yargılama için dosya İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesine gönderilecek.
İş sonu tazminatından kesilen vergi yıllar sonra iade edilirse, o yıllar boyunca parayı kullanamamanın bedeli kime ait? Anayasa Mahkemesi, bir başvurucu için bu bedelin tümüyle mükellefin üzerinde bırakılamayacağına hükmetti. Yargı kararıyla iade edilen 166.219,08 TL için faiz ödenmemesi mülkiyet hakkının ihlali sayıldı.
“İstinaf Mahkemesinin, Danıştayın yukarıda anılan kararlarında somutlaştırdığı içtihat çizgisi ile Anayasa Mahkemesinin Akel Gıda San, ve Tic. A.Ş. kararında vurguladığı ilkelere yer vermeksizin sonuca ulaşması” Anayasa Mahkemesi
Başvurucunun iş akdi ikale sözleşmesiyle (tarafların anlaşarak iş ilişkisini bitirmesi) sona ermişti. Kendisine 474.911,66 TL iş sonu tazminatı ödenmiş, bundan 169.823,66 TL gelir vergisi kesilmişti. Vergi mahkemesi bu kesintiyi açık bir vergi hatası olarak kabul etti. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu da 27 Mart 2018'den önceki ikale ödemelerinin ücret sayılmadığını belirtti.
Vergi iade edilince başvurucu, kesinti tarihinden iade tarihine kadar yasal faiz istedi. İstanbul 9. Vergi Mahkemesi talebi kabul etti ve 121.524,60 TL faiz ödendi. İstinaf mahkemesi ise kararı kaldırıp davayı kesin olarak reddetti. Gerekçesi, tecil faizi (vadesi ertelenen kamu borçlarına uygulanan faiz) tahsil edilmediği için düzeltmeye konu olacak açık bir hata bulunmamasıydı.
Anayasa Mahkemesi önce müdahalenin kanuni dayanağı ve meşru amacı bulunduğunu kabul etti. Vergi Usul Kanunu m.112 faiz talebinin reddine şekli bir dayanak oluşturuyordu. Vergi alacaklarının korunması da kamu yararı amacı taşıyordu.
Sorun ölçülülükte çıktı. Mahkeme, Akel Gıda kararına atıf yaptı ve haksız tahsil edilen tutarın iadesinin yalnızca nominal bedelle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Danıştay daireleri de yersiz tahsil edilen vergilerin tecil faiziyle iade edilmesi yönünde karar vermişti. İstinaf kararında bu ilkelere yer verilmemesi, kamu makamlarının bireyin mal varlığındaki azalmaya kayıtsız kalması anlamına geldi.
Mahkeme ayrıca 40.487,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine hükmetti. Ödeme, kararın tebliğinden sonra başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvurusundan itibaren dört ay içinde yapılacak. Gecikme olursa yasal faiz işleyecek.
Karardan önce ve sonra
| Önce | Sonra |
|---|---|
| İstinaf mahkemesi, tahsil edilen tecil faizi bulunmadığı için açık bir vergi hatası olmadığını belirterek faiz talebini kesin olarak reddetti. | Anayasa Mahkemesi, değer kaybının hiç değerlendirilmemesini mülkiyet hakkına orantısız müdahale saydı ve yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. |
Sık sorulan sorular
Başvurucuya ödenecek faiz miktarı kararla belirlendi mi?
Hayır. Mahkeme faiz tutarı belirlemedi. İhlalin sonuçlarının giderilmesi için dosyayı yeniden yargılamaya gönderdi.
Karar, ödenmiş olan 121.524,60 TL faizi ortadan kaldırıyor mu?
Kararda böyle bir sonuç yok. Mahkeme, ihlalin giderilmesi için ilk derece kararını kaldıran istinaf kararı bakımından yeniden yargılama yapılmasına hükmetti.
Mahkeme başvurunun hangi hak kapsamında incelendiğini söyledi?
Başvurucu adil yargılanma hakkına da dayanmıştı. Mahkeme hukuki nitelendirmeyle bağlı olmadığını belirterek başvuruyu mülkiyet hakkı kapsamında inceledi.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, avukat tarafından kontrol edilmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.