İşçilik Alacakları Hesaplama
Kıdem, ihbar, fazla çalışma, resmî tatil, hafta tatili ve yıllık izin alacaklarını tek raporda toplar. Ücretler yıl yıl girilir, faiz ve 5 yıllık zamanaşımı hesaba katılır.
Tarihleri ve ücretleri girin.
- Çalışma süresi
- —
- Kıdem tazminatı
- —
- İhbar tazminatı
- —
- Fazla çalışma
- —
- Resmî tatilde çalışma
- —
- Hafta tatilinde çalışma
- —
- Yıllık izin ücreti
- —
- Yasal faiz
- —
- Faizli toplam
- —
Her takvim yılı için o yılda geçerli NET ücreti girin. Fazla çalışma, resmî tatil ve hafta tatili ücretleri o yılın net ücretine göre hesaplanır. Ücret girilmeyen yıllar hesaba katılmaz. Ödenen fazla mesai, yıl içinde ödenmiş tutarı düşer.
| Yıl | Net ücret (TL) | Haftalık fazla çalışma (saat) | Ödenen fazla mesai (TL) | Resmî tatilde çalışılan gün | Hafta tatilinde çalışılan gün |
|---|
İşçilik alacakları raporu
1. Hesaba esas bilgiler
2. Alacak kalemleri
| Kalem | Hesap yöntemi | Dayanak | Tutar |
|---|
3. Yıl yıl döküm
| Yıl | Gün | Zamanaşımı dışı gün | Net ücret | Saat ücreti (÷225) | Fazla saat | Fazla çalışma (TL) | Resmî tatil gün | Resmî tatil (TL) | Hafta tatili gün | Hafta tatili (TL) | İzin gün | İzin (TL) |
|---|
4. Faiz dökümü (yasal faiz)
| Dönem | Gün | Yıllık oran | Faiz (TL) |
|---|
5. Hesap ayrıntıları
6. Varsayımlar ve uyarılar
7. Sonuç
Kaynaklar: 1475 sayılı İş Kanunu m.14; 4857 sayılı İş Kanunu m.17, m.24, m.26, m.41, m.46, m.47, m.53, m.63; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146 (zamanaşımı); 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 (yasal faiz); 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (kıdem tazminatı %0,759). Bu rapor genel bilgilendirme amaçlıdır; hizmet cetveli, puantaj, bordro ve fiilî koşullar sonucu değiştirir. Hukuki nitelendirme, ispat ve zamanaşımı için bir avukata danışılmalıdır.
Hesap nasıl yapılır?
Giydirilmiş ücret nedir? Çıplak brüt ücrete eklenen ve işçinin düzenli olarak, ücret niteliğinde aldığı ödemelerin toplamıdır. Düzenli yemek ve yol ücreti, işverence sağlanan düzenli konut ya da barınma yardımı ve sürekli ikramiyeler giydirilmiş ücrete dahil edilir. SGK'ya ödenen işveren primleri giydirilmiş ücrete dahil değildir. Özel sağlık ya da hayat sigortası gibi ödemeler düzenli ve ücret niteliğindeyse tartışmalıdır; uygulamada çoğu zaman dahil edilmez, bu nedenle belirli bir karar ya da bilirkişi görüşü gerekir. Hesap, son giydirilmiş brüt ücretle yapılır.
Kıdem tazminatı, bir yıldan fazla çalışan işçiye, işveren feshinde ya da işçinin haklı nedenle feshinde ödenir (1475 s. K. m.14). Hesaplamada tavan uygulanır.
İhbar tazminatı yalnızca işverenin feshinde doğar. İşçinin haklı nedenle feshinde ihbar tazminatı hesaplanmaz. İhbar süresi 2 ile 8 hafta arasında değişir (4857 s. K. m.17).
Haftalık 45 saati aşan çalışma %50 zamlı ödenir (4857 s. K. m.41, m.63). Her yılın kendi net ücreti kullanılır. Aylık 225 saat, 30 gün × 7,5 saat olarak paydaya konur.
Resmî tatil ve hafta tatili ücretinde günlük ücret net ücret ÷ 30 ile bulunur. Hafta tatili çalışması %50 zamlı hesaplanır. Yıllık izin, 1–5 yıl arası 14 gün, 5 yıldan sonra 20 gün olarak kazanılır (4857 s. K. m.53).
Geçerli istifa ve haklı istifa
Geçerli istifa
Geçerli istifada işçi kıdem tazminatı alamaz. İhbar tazminatı da doğmaz. Buna karşın fazla çalışma, resmî tatil, hafta tatili, yıllık izin ve ödenmemiş ücret gibi alacaklar istifa edilse de talep edilebilir. Kıdem tazminatına ilişkin istisnalar vardır: askerlik, emeklilik (yaşlılık ya da malullük) ve işçinin ölümü hâlinde kıdem ödenir (1475 s. K. m.14). Koşulların ve uygulamanın güncel hâli bir avukatla doğrulanmalıdır.
Haklı istifa
İşçi, işverenin haklı nedenlerden birini gerçekleştirmesi hâlinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir (4857 s. K. m.24). Bu durumda kıdem tazminatı ödenir; ihbar tazminatı doğmaz. Başlıca haklı nedenler şunlardır:
- Ücretin süresinde ödenmemesi (ödeme için ihtar ve süre verilmesi gerekebilir).
- İşverenin ya da işveren vekilinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı; mobbing ve cinsel taciz bu kapsamdadır.
- İşçinin sağlığı için uygun olmayan koşullar ya da sağlık nedeni.
- İş sözleşmesinin esaslı biçimde değiştirilmesi (ör. görev, yer ya da ücretin ağır biçimde değişmesi).
- İşverenin işçiye iş vermemesi.
Haklı nedenin öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü içinde fesih bildirilmelidir (4857 s. K. m.26). Bu süre kaçarsa haklı neden ileri sürme hakkı düşebilir. Madde numaraları ve kapsamı, kullanılmadan önce bir avukatla doğrulanmalıdır.
Sık sorulan sorular
İstifa eden işçi kıdem alabilir mi?
Geçerli istifada kıdem tazminatı alınamaz. Haklı nedenle istifada (yukarıda sayılanlar) kıdem tazminatı alınır. Askerlik, emeklilik ve ölüm gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir.
Geçerli istifa halinde işçi neleri alabilir?
Kıdem ve ihbar hariç, ödenmemiş ücret, fazla çalışma, resmî tatilde ve hafta tatilinde çalışma ücreti ile kullanılmamış yıllık izin ücreti talep edilebilir. Bu rapor istifa seçildiğinde yalnızca bu kalemleri hesaplar.
Haklı istifa halinde neler talep edilir?
Kıdem tazminatı ve ödenmemiş diğer işçilik alacakları (fazla çalışma, resmî tatil, hafta tatili, izin ücreti). İhbar tazminatı talep edilemez. İşçi, haklı nedeni öğrendikten sonra 6 iş günü içinde fesih bildirmelidir.
Fazla çalışma alacağında zamanaşımı ne kadar?
5 yıldır. Her alacak, muaccel olduğu tarihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmelidir (TBK m.146). Dava tarihinden geriye 5 yıl öncesine kadar olan dönemler hesaplanır; daha eski dönemler zamanaşımına uğramıştır. Kıdem ve ihbar tazminatında süre, fesih tarihinden başlar.
Faiz hangi tarihten işler?
Seçtiğiniz tarih (fesih, ihtar, ıslah ya da dava) faizin başlangıcı olarak alınır. Hangi tarihin esas alınacağı alacak türüne göre değişebilir: kıdem ve ihbar için fesih, diğer alacaklar için ihtar ya da dava tarihi gibi. Bu seçim sizin değerlendirmenize bırakılmıştır. Hesap yasal faizle yapılmıştır (3095 s. K. m.1); ticari faiz hesaplanmamıştır.
Giydirilmiş ücrete yol, yemek, barınma ve sigorta dahil mi?
Düzenli yol ve yemek ücreti ile düzenli barınma yardımı genellikle dahil edilir. SGK primleri dahil edilmez. Özel sağlık ve hayat sigortası için karar, sigortanın düzenli ve ücret niteliğinde olup olmadığına göre verilir.
Fazla çalışmayı nasıl ispatlarım?
Giriş-çıkış kayıtları, puantaj, mesajlar ve tanık beyanı gibi deliller gerekir. Bu rapor yalnızca beyan edilen saatleri hesaplar; ispat yükü işçidedir.
Net ücret girişi neden önemli?
Fazla çalışma, resmî tatil ve hafta tatili ücretinin net ücrete göre hesaplanması uygulamada tartışmalıdır. Yargıtay uygulamasında bu alacaklar genellikle brüt ücret üzerinden değerlendirilir. Bu raporda net ücret esas alınmıştır; hangi yaklaşımın uygulanacağı hukuki görüşünüzle belirlenmelidir.