AYM: Adli yargıdaki cevap dilekçesi idari dava süresini başlatmadı
Anayasa Mahkemesi, tapu tahsis belgesinin iptalini başka bir davadaki cevap dilekçesinden öğrenen başvurucuların davasını süre aşımından reddeden idare mahkemesi kararında mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Mahkeme ne dedi?
- AYM, idari işlemin tebliğ tarihi yerine adli yargıdaki cevap dilekçesinin öğrenilmesini esas alan yorumun başvurucular açısından öngörülebilir olmadığını belirtti.
- Mahkeme, bu yorumun başvuruculara aşırı külfet yüklediğini ve müdahalenin ölçülü olmadığını tespit etti.
- Karar yeniden yargılama için Manisa 1. İdare Mahkemesine gönderildi; tazminat talebi reddedildi.
Kimleri etkiliyor: Benzer durumdaki, idari işlemi başka bir davadaki yazışmalardan öğrenen ve davası süre aşımından reddedilen başvurucular, Tapu tahsis belgesi iptal edilen kişilerin mirasçıları
Yayım ve etkisi: Karar 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; yalnızca bu başvuruyu bağlıyor. Yeniden yargılama için dosya Manisa 1. İdare Mahkemesine gönderilecek.
Bir işlemin iptalini istemek için önce o işlemin size bildirilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, bunun yerine başka bir davanın dosyasında işlemin öğrenilmesini esas alan idare mahkemesi kararında mahkemeye erişim hakkının (davanın esastan incelenmesini isteme hakkı) ihlal edildiğini söyledi. Karar, 18 Haziran 2026 tarihli ve 2021/22462 başvuru numaralı bireysel başvuruya ait.
“İdare Mahkemesinin söz konusu yorumunun başvuruculara aşırı bir külfet yüklediği” Anayasa Mahkemesi
Olay şöyle gelişti: Başvurucular, murisleri (mirasbırakanları) adına düzenlenen 8 Ağustos 1989 tarihli tapu tahsis belgesinin iptaline ilişkin 21 Mayıs 2012 tarihli işlemin iptali için 4 Aralık 2020'de dava açtı. İşlem, Milli Emlak Müdürlüğünün tapu müdürlüğüne gönderdiği bir yazıdan ibaretti. İdare, ara karara verdiği cevapta işlemin başvuruculara 6 Ekim 2020 ve 10 Kasım 2020 tarihli yazılarla bildirildiğini, yazıların 13 Kasım 2020'de tebliğ edildiğini açıkladı.
Manisa 1. İdare Mahkemesi yine de davayı süre aşımından reddetti. Gerekçesi şuydu: Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesindeki davada idarenin cevap dilekçesi 12 Eylül 2017'de başvurucuların vekiline tebliğ edilmişti ve 60 günlük süre ertesi gün başlamıştı. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi istinaf talebini 5 Nisan 2021'de kesin olarak reddetti.
AYM, Anayasa'nın 125. maddesine ve 2577 sayılı Kanun'a dikkat çekti: İdari davalarda süre yazılı bildirimle başlıyor. Kurumlar arası yazışmayı başvurucuların öngörmesi mümkün değildi. İşlemin hukuki niteliği konusunda da taraflar arasında farklı değerlendirmeler vardı. Adli yargıdaki davada başvurucular, terkin işleminin 555 sayılı parselin tapusunun kendilerine satışıyla ilgili olduğunu savunmuştu. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi de şerhin kaldırılmasının belgenin geçerliliğini sona erdirmediğini belirtmişti.
Bu tablo karşısında Mahkeme, dava açma süresinin başlangıcına ilişkin yorumun başvurucular açısından öngörülemez olduğunu ve orantısız bir yük getirdiğini kabul etti. Temyiz yolunun kapalı olmasına ilişkin ayrı şikâyet ise ihlal sonucu nedeniyle incelenmedi.
Giderim olarak Mahkeme yeniden yargılamayı yeterli buldu ve 50.000 TL manevi tazminat talebini reddetti. Başvuruculara toplam 40.487,60 TL yargılama gideri (487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücreti) ödenecek. Karar oybirliğiyle alındı.
Karardan önce ve sonra
| Önce | Sonra |
|---|---|
| İdare mahkemesi, işlemin adli yargıdaki cevap dilekçesiyle 12 Eylül 2017'de öğrenildiğini kabul edip 60 günlük süreyi o tarihten başlattı ve davayı süre aşımından reddetti. | AYM, bu yorumun öngörülebilir olmadığını belirledi; mahkemeye erişim hakkı ihlal edildi, dava yeniden görülecek. |
Sık sorulan sorular
Başvurucular yargılama gideri olarak ne kadar alacak?
Toplam 40.487,60 TL; bunun 487,60 TL'si harç, 40.000 TL'si vekâlet ücreti. Tutar başvuruculara müştereken ödenecek ve ödeme, kararın tebliğini izleyen dört ay içinde yapılacak. Gecikmede yasal faiz uygulanacak.
Adli yargıdaki tapu davası bu karardan etkilendi mi?
Kararda, Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesindeki yargılamanın devam ettiği belirtildi. AYM'nin kararı idare mahkemesindeki süre aşımı ret kararıyla ilgili.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, avukat tarafından kontrol edilmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.