AYM: Darbe girişimi davasında gerekçeli karar hakkı ihlal edilmedi
Anayasa Mahkemesi, 15 Temmuz davasında beraatten 13 yıl 4 aylık hapse giden astsubayın bilirkişi raporuna yanıt verilmediği iddiasını, yargılamayı bir bütün olarak değerlendirip reddetti.
Mahkeme ne dedi?
- AYM Genel Kurulu, başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edilmediğine hükmetti.
- Mahkemeye göre bilirkişi raporu ve diğer iddialar, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun itiraz incelemesinde olgusal bağlamıyla ayrıntılı değerlendirildi.
- İki üye karşıoy yazdı: Mahkemelerin bilirkişi raporuna hiçbir açıklama getirmediğini, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini savundular.
Kimleri etkiliyor: Benzer durumdaki, bilirkişi raporu gibi esaslı bir iddiasının ilk derece ve istinaf kararlarında yanıtsız kaldığını ileri süren sanıklar, 15 Temmuz davalarında yardım suçundan hüküm giyen ve kanun yolunda iddialarını tekrarlayan başvurucular
Yayım ve etkisi: Bireysel başvuru kararı olduğu için yalnızca bu başvuruyu bağlar; ayrıca bir yürürlük tarihi belirtilmemiştir.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 15 Temmuz darbe girişimi nedeniyle yargılanan bir astsubayın gerekçeli karar hakkının ihlal edilmediğine karar verdi. Başvurucu M.Y., ilk derecede beraat ettiği halde sonradan hapis cezası aldı. Cezasına gerekçe gösterilirken lehine olan bilirkişi raporuna yanıt verilmediğini ileri sürdü. Mahkeme bu iddiayı yerinde bulmadı.
“Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm iddialara ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz.” Anayasa Mahkemesi
Olay şöyle gelişti: Denizli'de 11. Komando Tugayı Lojistik Destek Taburunda astsubay çavuş olan başvurucu, Ankara'ya takviye kuvvet olarak götürülmesi planlanan birliğin içinde yer alıyordu. Birlik Çardak Askeri Havaalanı'na intikal etti. Kendilerini almaya gelecek uçaklar pist aydınlatması kapalı olduğu için inemedi, başvurucu ve diğer sanıklar da sonunda teslim oldu.
Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesi 2 Ocak 2018'de başvurucuyu beraat ettirdi. İstinaf bu kararı esastan reddetti. Yargıtay 16. Ceza Dairesi ise eylemin anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım sayılacağını belirterek kararı bozdu. Yeniden yargılamada başvurucuya 3 Şubat 2020'de 13 yıl 4 ay hapis cezası verildi, hüküm 7 Ekim 2020'de onandı.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, mahkûmiyete itiraz etti. Gerekçesi, tahkikat raporlarında sanıklara kusur yüklenmemesi ve başvurucunun içinde bulunduğu durumdan kurtulmak için çaba göstermesiydi. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 21 Mart 2023'te itirazı oybirliğiyle reddetti.
AYM'ye göre gerekçeli karar hakkı, ileri sürülen her iddiaya ayrıntılı yanıt verilmesi anlamına gelmiyor. Yalnızca sonucu etkileyebilecek iddiaların ilgili ve yeterli gerekçeyle karşılanması gerekiyor. Kanun yolu mercii ilk derece mahkemesiyle aynı sonuca ulaşıp bunu gerekçesine yansıtırsa da bu yeterli sayılıyor. Genel Kurul, bilirkişi raporuna ilişkin değerlendirmelerin Ceza Genel Kurulu aşamasında yapıldığını gördü.
Karşıoy yazan üyeler Yusuf Şevki Hakyemez ile Selahaddin Menteş ise farklı düşündü. Hakyemez'e göre mahkemeler, davanın sonucunu doğrudan etkileyecek bu iddiaya dair hiçbir açıklamada bulunmadı. Menteş de iddianın kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğunu, kanun yolunda da eksikliğin giderilmediğini savundu.
Karardan önce ve sonra
| Önce | Sonra |
|---|---|
| Başvurucuya göre, beraatine dayanak olan bilirkişi raporuna mahkûmiyet kararında hiçbir yanıt verilmemişti ve gerekçe eksikti. | AYM, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun itiraz incelemesinde iddiaların ayrıntılı değerlendirildiğini, yargılama bir bütün olarak ele alındığında yeterli gerekçenin bulunduğunu kabul etti. |
Sık sorulan sorular
Hâkimlerin tarafsızlığı iddiası ne oldu?
Başvurucu, bozma ve onama kararlarında görev alan iki Yargıtay üyesinin itirazı inceleyen Ceza Genel Kurulunda da yer aldığını ileri sürdü. Karşıoy yazılarına göre çoğunluk, bu iddia bakımından anayasal bir sorun görmedi.
Bu karar benzer davaları da bağlar mı?
Hayır. Bireysel başvuru kararı yalnızca somut olayı bağlar; benzer durumdaki sanıklar için otomatik sonuç doğurmaz.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, avukat tarafından kontrol edilmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.