Lisanssız güneş santrali acil durumda uzaktan kapatılabilecek
Elektrik dağıtım şirketleri, şebekede acil durum çıktığında dağıtım sistemine bağlı lisanssız üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek; talimata uymayan üretici o dönemin geliri için ödeme alamayacak.
Kısaca ne değişti?
- Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisanslı OSB/EB'ler, acil durum talimatları için bazı lisanssız tesisleri uzaktan kontrol edebilecek.
- Acil durum yük atma talimatına uymayan tesis, talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim için ödeme alamayacak.
- Bağlantı anlaşması kapsamındaki üreticilere 60 gün içinde anlaşmayı revize ettirmek için başvuru yükümlülüğü geldi.
Kimleri etkiliyor: lisanssız üreticiler, dağıtım şirketleri, OSB/EB'ler, görevli tedarik şirketleri
Yürürlük: Yönetmelik yayımı tarihinde, yani 19 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi.
Şebekede acil durum ilan edildiğinde, çatısındaki ya da arazisindeki santralin uzaktan devre dışı bırakıldığını düşünün. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yönetmelik değişikliği tam olarak bunu mümkün kılıyor. Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisanslı OSB/EB'ler, dengeleme güç piyasasındaki acil durum talimatlarını uygulamak için dağıtım sisteminden bağlı bazı lisanssız tesisleri uzaktan kontrol edebilecek. Kapsam, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 75. maddesinin dördüncü fıkrasındaki tesislerle sınırlı.
Değişiklik, üreticinin cebine de dokunuyor. Sistem İşletmecisinin acil durum yük atma (üretimin azaltılması) talimatına uymayan tesise, o uzlaştırma döneminde talimatın yerine getirilmeyen kısmı için ödeme yapılmayacak. Hesaplanan tutar, görevli tedarik şirketleri ve toplayıcılar aracılığıyla üreticiden tahsil edilecek ve YEK toplam bedeli içinde değerlendirilmek üzere piyasa işletmecisine bildirilecek.
Acil durum bitince şebeke işletmecisi, bitiş zamanından itibaren 15 dakika içinde tesis sahibine telefonla ve kalıcı veri saklayıcısıyla (kayıt altında tutulan yazılı ortam) bilgi verecek. Tesisi yeniden devreye almak ise üreticinin sorumluluğunda olacak.
Geçici madde 14 ise geçiş süreci getiriyor. İlgili üreticiler, maddenin yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde mevcut bağlantı anlaşmalarını Kurul onaylı genel hükümlere uygun hale getirmek için başvuracak. Başvurmayanlara Kurulca onaylanmış, yürürlükteki anlaşma hükümleri uygulanacak. Bağlantı anlaşmasının 16. maddesi birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerindeki cezai şartlar ise 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacak.
Yönetmelik iç tüketimle ilgili kuralı da yeniden yazdı. Üretim ve tüketim tesisi aynı dağıtım bölgesinde ama farklı ölçüm noktasındaysa, üretim sahasındaki yapı ve ekipmanın iç tüketimi ilişkilendirilen tüketim tesislerinin tüketimine eklenip mahsuplaşmaya dahil edilecek. Bölgede tüketim tesisi yoksa görevli tedarik şirketi bu miktarı abonelik şartı aramadan üreticiye aylık fatura edecek. Ayrıca ek 3. maddenin birinci fıkrasına "kapasite sınırlaması olmaksızın" ibaresi eklendi.
Eski ve yeni düzenleme
| Önceki | Yeni |
|---|---|
| Lisanssız tesisler için dengeleme güç piyasası talimatlarına uyumsuzluğun mali sonucunu düzenleyen ek bir hüküm yoktu (kaynakta önceki hüküm belirtilmemiş). | Acil durum yük atma talimatına uymayan tesise, yerine getirilmeyen üretim miktarı için ödeme yapılmıyor. |
| Üretim ve tüketim tesisinin aynı bölgede olup ölçüm noktasının farklı olduğu durumlarda iç tüketim hükmü farklı kurgulanmıştı (kaynakta ayrıntı yok). | Tesis sahasındaki yapı ve ekipmanın iç tüketimi, ilişkilendirilen tüketim tesislerinin tüketimine eklenerek mahsuplaşmaya dahil ediliyor. |
Sık sorulan sorular
Acil durum bittiğinde tesisi kim yeniden çalıştıracak?
Şebeke işletmecisi bitişi 15 dakika içinde bildirir; yeniden enerjilendirme ise tesis sahibinin sorumluluğundadır.
Bağlantı anlaşmasındaki cezai şartlar hemen uygulanacak mı?
Hayır. Anlaşmanın 16. maddesi birinci fıkrasının (f) ve (g) bentlerindeki cezai şartlar 30 Nisan 2027'ye kadar uygulanmayacak.
İç tüketim bedeli nasıl faturalanacak?
Bölgede ilişkilendirilen tüketim tesisi yoksa görevli tedarik şirketi, abonelik şartı aramadan bedeli üreticiye aylık fatura eder. Bedel, ilişkili tüketim tesislerinin abone gruplarındaki en yüksek perakende tek zamanlı aktif enerji bedeline göre belirlenir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, editör kontrolünden geçmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.