Fabrikalara aylık çevre danışmanı zorunluluğu: asgari ücret tarifesi geldi
Çevre izin ve lisans listesindeki işletmeler artık ayda en az bir ya da iki iş günü çevre danışmanlık hizmeti almak zorunda; ücretin tabanı da asgari ücrete bağlandı.
Kısaca ne değişti?
- EK-1 listesindeki işletmeler ayda en az 2, EK-2 listesindekiler ve diğer hizmet alanlar ayda en az 1 iş günü çevre yönetimi hizmeti alacak.
- Danışmanlık sözleşmelerinde aylık asgari fiyat, net asgari ücrete bağlı formülle hesaplanacak.
- Danışmanlık firmalarına ortaklık, personel ve büro tescil şartları getirildi; hizmeti almayan işletmeye ve aykırılığı bildirmeyen firmaya idari para cezası öngörüldü.
Kimleri etkiliyor: sanayi işletmeleri, çevre danışmanlık firmaları, çevre mühendisleri
Yürürlük: Yönetmelik yayımı tarihinde, yani 6 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi. Büro tescil şartı ve mevcut sözleşmelerin yenilenmesi için geçiş tarihi 1 Ocak 2027.
Fabrika sahibi bundan sonra çevre danışmanıyla yalnızca anlaşmakla yetinemeyecek. Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 listesindeki işletmeler ayda en az iki iş günü, EK-2 listesindekiler ile listede olmayıp hizmet alanlar ise ayda en az bir iş günü danışmanlık hizmeti almak zorunda. Hizmet almayan işletmeye 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası verilecek.
Peki bu ne anlama geliyor? Danışmanın fiyatı artık pazarlıkla aşağı çekilemeyecek. Aylık asgari fiyat, sözleşmenin imzalandığı tarihteki net asgari ücretin EK-1 işletmeler için 3/4'üne, EK-2 işletmeler için 1/2'sine, işletmenin her çevre izni veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen birim fiyatın yüzde beşinin eklenmesiyle bulunuyor. Bakanlık, kirletici riski ve kapasiteye göre bir komisyon eliyle aylık hizmet sürelerini değiştirebilecek.
Danışmanların sorumluluğu da ağırlaşıyor. Tespit ettikleri aykırılığı aylık faaliyet raporuna yazacaklar. İşletme 30 gün içinde giderme başvurusu başlatmazsa yetkili makama bildirecekler. Bildirmeyen firmaya idari para cezası kesilecek. Giderilmeyen uygunsuzluklarda süre 90 gün; bu sürenin bitiminden sonra en geç 10 gün içinde bildirim yapılacak.
Firmalar için şartlar sıkılaştı. Yeterlik belgesi için en az beş tam süreli çevre mühendisi, yedi, beş ve üç yıllık deneyim basamakları, geçerli büro tescil belgesi ve ortakların yüzde ellisinden fazlasının yeterlik belgeli olması aranıyor. Mevcut firmalar büro tescil şartını 1 Ocak 2027'ye kadar sağlayacak; mevcut sözleşmeler de aynı tarihe kadar asgari tarifeye göre yenilenecek. Fiyat zaten eşit ya da yüksekse yenileme gerekmeyecek.
Raporlar şimdilik ıslak imzayla hazırlanmaya devam edecek. Bakanlık sistemin aktif olduğunu internet sayfasında duyurduktan sonra raporlar sistemde kaydedilecek ve işletme sahibiyle birlikte elektronik ya da mobil imzayla imzalanacak.
Eski ve yeni düzenleme
| Önceki | Yeni |
|---|---|
| Danışmanlık sözleşmelerinde serbest pazarlık; fiyat tabanı yoktu (kaynakta açıkça belirtilmemiş). | Aylık asgari fiyat: EK-1 işletmeler için net asgari ücretin 3/4'ü, EK-2 için 1/2'si, üzerine izin ve lisans birim fiyatının yüzde beşi eklenir. |
| Yeterlik belgesi iptalinde ceza puanı eşiği kaynakta yer almıyor. | Son dört yılda 200 ceza puanına ulaşan ya da yanlış bilgi verdiği saptanan personel, birim ve firmaların belgesi iki yıl süreyle iptal edilir. |
| Dördüncü fıkrada "en fazla 120 gün" ibaresi vardı. | Bu ibare "ilgili mevzuatında belirtilen yasal sürelerde" olarak değişti. |
Sık sorulan sorular
Ortak vefat ederse firma kapanır mı?
Hayır. Hisse kanuni varislere geçer; ancak yüzde elli şartı bozulursa varisler teknik konularda yönetici ya da yetkili olamaz. Belgeli bir ortakla sözleşme yapılıp Bakanlığa sunulursa firma faaliyetini sürdürür.
Belge iptal edilirse ne kadar süreyle çalışılamaz?
Yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da 4 yılda 200 ceza puanı durumunda yeterlik belgesi iki yıl süreyle iptal edilir. İptal edilen personelin görev aldığı birime veya firmaya da ceza puanı uygulanır.
Afet ve salgın dönemlerinde kurallar esner mi?
Bakanlık, uygulamada güçlük çıkan hallerde geçici olmak kaydıyla usul ve esasları belirleyebilir. Belge sahipleri de Bakanlığın duyurularına belirlenen sürede uymak zorunda.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, editör kontrolünden geçmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.