EPDK dengesizlik hesabını değiştirdi: lisanssız santrallere SCADA cezası
Lisanssız güneş ve rüzgâr santrali sahipleri, dağıtım şirketinin SCADA merkezine uzaktan izleme ve kontrol bağlantısını kurmazsa her ay sistem kullanım bedelinin bir katı kadar cezai şart ödeyecek.
Kısaca ne değişti?
- Lisanssız üreticilerin dağıtım bağlantı anlaşmasına SCADA entegrasyonu ve acil durum talimatı için aylık cezai şartlar eklendi.
- Üretim planından sapma (KÜPSM) hesabında tolerans katsayıları kaynak türüne göre yeniden belirlendi; enerji dengesizlik hesabındaki değer 100 TL/MWh oldu.
- Yerine getirilmeyen yük alma ve yük atma talimatlarının raporlanmasında 15 dakika, 10 talimat ve 500 MWh gibi eşikler getirildi.
Kimleri etkiliyor: lisanssız üreticiler, elektrik üretim şirketleri, depolama tesisleri, piyasa katılımcıları
Yürürlük: KÜPSM ve katsayı kararı ile 100 TL/MWh değeri, yayımlandığı günü takip eden fatura döneminden itibaren geçerli. Tüketim kapsamındaki birimler ve bazı katsayılar 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak. Diğer kararlar için kaynakta ayrı yürürlük tarihi belirtilmemiş.
Evinin çatısına ya da arazisine güneş enerjisi santrali kuran lisanssız üretici için yeni bir yükümlülük doğdu. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), dağıtım şirketiyle yapılan bağlantı anlaşmasına SCADA (uzaktan izleme ve kontrol sistemi) cezalarını ekledi. Tesis, dağıtım şirketinin kontrol merkezinden izlenip uzaktan açılıp kapatılabilecek şekilde entegre edilmezse her ay ceza işleyecek.
Ceza ikinci bir durumda da devreye giriyor. Acil durum talimatında dağıtım şirketi santrali uzaktan açamazsa, SCADA veya iletişim teçhizatı arızalı olduğu için her bir ihlal başına aylık sistem kullanım bedelinin bir katı uygulanacak. Aynı ay içindeki toplam ceza, bu bedelin üç katını geçemeyecek. Arızalı teçhizatın onarılmaması halinde ise ihlalin sürdüğü her gün için ayrı bir oran belirlendi; metindeki oran okunamadığı için burada yazılmadı.
Dengesizlik tarafında da yeni parametreler var. Üretim planından sapma hesabında tolerans katsayısı, depolamalı santraller için 0,10, dengeleme birimi topluluklar için 0,05, iletim sistemine bağlı lisanssız santraller için 0,02 ve dağıtıma bağlı lisanssız santraller için 0,01 olarak belirlendi. Enerji dengesizlik tutarı hesabındaki değer 100 TL/MWh oldu.
Dengeleme güç piyasasında talimatları yerine getirmeyenlerin raporlanmasında da filtreler geldi. 15 dakikanın altındaki talimatlar, aylık 10 ve altındaki talimat sayısı ile 500 MWh altındaki toplam enerji raporlamada değerlendirilmeyecek. Sistem güvenliğini tehlikeye düşüren talimatlar ise bu eşiklere bakılmaksızın raporlanacak.
Kurul ayrıca sermaye yükümlülüğü kararında depolama tesisleri için MWh ifadelerini MWe olarak düzeltti, reaktif güç kontrolü yan hizmet anlaşmasındaki tolerans maddelerini değiştirdi ve hidroelektrik hariç santrallerde yük alma ve yük atma teklif fiyatları arasındaki farka üst sınır getirdi.
Eski ve yeni düzenleme
| Önceki | Yeni |
|---|---|
| Lisanssız üreticinin bağlantı anlaşmasındaki cezai şartlar SCADA entegrasyonunu ayrıca kapsamıyordu (kaynaktan bu ölçüde anlaşılıyor). | SCADA entegrasyonu sağlanmayan her ay için aylık sistem kullanım bedelinin bir katı cezai şart uygulanacak. |
| Yerine getirilmeyen talimat raporlaması 22/5/2025 tarihli 13527 sayılı kararla yürütülüyordu. | Bu karar yürürlükten kalkıyor; 15 dakika, aylık 10 talimat ve 500 MWh eşikleri uygulanacak. |
| Üretim planından sapma katsayıları 11/12/2025 tarihli 14029 sayılı kararda yer alıyordu. | Bu karar yürürlükten kalkıyor; depolamalı tesisler için 0,10, müstakil depolama için 0,02 gibi katsayılar belirlendi. |
Sık sorulan sorular
Depolama tesisleri için yapılan düzeltme ne anlama geliyor?
Sermaye yükümlülüğü kararında birim yatırım tutarı ve ilgili bentlerdeki MWh ifadeleri MWe, depolama tesisi kapasitesi ifadesi ise güç olarak değiştirildi. Tutarlar bu kararda değişmedi.
Tüketim kapsamındaki birimler için katsayı ne zaman başlıyor?
Tüketim kapsamında oluşturulan uzlaştırmaya esas veriş çekiş birimleri için 0,01 katsayısı ile bazı tolerans katsayıları 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak.
İletim sisteminden bağlı bazı lisanssız tesisler karara dahil mi?
Hayır. KÜPSM ve katsayı kararı, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin ilgili bentlerinde tanımlanan iletim sistemine bağlı üretim tesisleri için uygulanmayacak.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış, editör kontrolünden geçmiştir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olaya ilişkin değerlendirme ve hukuki danışmanlık içermez.